ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΕΣ (ΝΤΟΣΑΣ), ΟΙ ΣΩΜΑΤΟΤΥΠΟΙ, Η ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ~ Atman Nityananda

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΕΣ (ΝΤΟΣΑΣ), 

ΟΙ ΣΩΜΑΤΟΤΥΠΟΙ,  Η ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

Τά τρία ντόσας είναι τα Βάτα-Πίττα-Κάφα

Σύμφωνα  με την Αγιουρβέδα δεν είμαστε όλοι ίδιοι στην φυσιολογία μας (δεν έχουμε τον ίδιο τύπο ή ιδιοσυγκρασία), ούτε το σώμα μας αντιδρά με τον ίδιο τρόπο στα διάφορα εξωτερικά ερεθίσματα, και τα φυσκά φαινόμενα. Κάθε ένας από εμάς είναι φτιαγμένος από ένα μοναδικό συνδυασμό των τριών βιοενεργειών- ντόσας, (Βάτα-Πίττα-κάφα). Ο μοναδικός για τον καθένα συνδυασμός αυτών των τριών βιοενεργειών καθορίζει την ιδιοσυγκρασία (τύπο) που θα έχει. Σε κάποιους υπερτερεί η αέρινη βιοενέργεια (Βάτα), σε άλλους η πύρινη (Πίττα) και σε άλλους η γήϊνη-νέρινη (Κάφα) βιοενέργεια..

Αν υπερτερεί καθαρά η αέρινη βιοενέργεια τότε έχουμε την ιδιοσυγκρασία Βάτα, και αντίστοιχα όταν επικρατεί η πύρινη βιοενέργεια την ιδιοσυγκρασία Πίττα και όταν επικρατεί η γήϊνη-νέρινη βιοενέργεια την ιδιοσυγκρασία Κάφα. Όταν επικρατούν δύο βιοενέργειες τότε έχουμε τις διπλές ιδιοσυγκρασίες Βάτα-Πίττα, Πίττα-Κάφα, Κάφα-Βάτα και όταν επικρατούν σε ισορροπία και οι τρεις βιοενέργειες έχουμε την τριπλή ιδιοσυγκρασία Κάφα-Βάτα-Πίττα τύπος. 

Τα χαρακτηριστικά των βιοενεργειών ή Ντόσας

Οι βιοενέργειες ονομάζονται “Ντόσας-doshas” στα σανσκριτικά που σημαίνει αυτό που φθείρει ή προκαλεί αποσύνθεση, καθώς όταν είναι εκτός ισορροπίας προκαλούν ασθένειες και το θάνατο ακόμη. Η υγεία στο σώμα συνιστάται στην σωστή ισορροπία των δημιουργικών και καταστρεπτικών δυνάμεων των Ντόσας-doshas. 

Κάθε μία από τις βιοενέργειες συγκροτείται από δυο στοιχεία, το πρώτο, παρέχει την πρωταρχική του δύναμη και το δεύτερο δίνει ένα μέσο για την εκδήλωσή του. 

Η Βάτα βιοενέργεια αποτελείται από αέρα και αιθέρα, ο αέρας είναι η ενεργητική πλευρά και ο αιθέρας ή το κενό είναι το μέσο ή το πεδίο για την κίνησή του αέρα. 

Η Πίττα αποτελείται από φωτιά και νερό, η φωτιά είναι η ενεργητική πλευρά, το νερό ή το λάδι είναι το μέσο για να υπάρχει, γιατί η φωτιά δεν μπορεί να υπάρχει απευθείας μέσα στο σώμα χωρίς να το καταστρέψει,. 

Η Κάφα αποτελείται από νερό και γη, το νερό είναι η ενεργητική δύναμη και η γη είναι το πεδίο που συγκρατεί το νερό. 

Τα χαρακτηριστικά της κάθε βιοενέργειας, καθορίζονται από το στοιχείο που την χαρακτηρίζει.

Η Βάτα βιοενέργεια είναι στεγνή, ξερή, ελαφριά, ψυχρή, σκληρή, αεράτη, ευκίνητη και ευμετάβλητη. Η βάτα βιοενέργεια δίνει ενέργεια για όλες τις κινήσεις του σώματος και του νου, δίνει την ενέργεια για να λειτουργήσουν και οι άλλες δύο βιοενέργειες, κάνει τις λειτουργίες της αναπνοής, την εισπνοή, στην κίνηση των παρορμήσεων φυσικών και ψυχολογικών, συντονίζει τις λειτουργίες των  ιστών και των οργάνων και συντονίζει τις αισθήσεις, τον νου και τις κινήσεις του σώματος. 

Η Πίττα βιοενέργεια είναι λιπαρή, διαπεραστική, οξεία, ζεστή, ελαφριά δυσάρεστη στην οσμή, ευκίνητη και ρευστή. Επιδρά στην χώνεψη, στην παραγωγή θερμότητας στο σώμα, στην πείνα, στην δίψα,  στην χροιά της επιδερμίδας, σχετίζεται με την όραση και στο νοητικό επίπεδο δίνει την κατανόηση, την ευφυΐα, το κουράγιο, την διάκριση, την χώνεψη των εντυπώσεων.

Η Κάφα βιοενέργεια είναι υγρή, κρύα, βαριά, αργή, κολλώδης, απαλή και σταθερή στις ιδιότητες της. Δίνει σταθερότητα, λίπανση, κρατάει ενωμένα τα επιμέρους μέρη και σαν νοητικές ιδιότητες έχει την υπομονή την ηρεμία και την αφοσίωση. 

Βιοενέργειες (Ντόσας) υγεία και ασθένεια

Τι είναι πραγματικά υγεία

Υγεία δεν σημαίνει απλά έλλειψη ασθένειας σε κάποιο φυσικό όργανο, αλλά να έχουμε ευεξία και ζωτικότητα στο σώμα και νοητική και συναισθηματική υγεία και αρμονία ώστε κάθε πρωί να ξυπνάμε με όρεξη και καλή διάθεση να ζήσουμε δημιουργικά με χαρά και ικανοποίηση και διάθεση να προσφέρουμε στους συνανθρώπους μας, στα έμβια όντα και γενικά στον κόσμο.

Η υγεία σύμφωνα με την Αγιουρβέδα

Σύμφωνα με την Αγιουρβέδα υγεία είναι η κατάσταση κατά την οποία ένα άτομο που έχει σε ισορροπία τις τρεις βιοενέργειες-Ντόσας*, την φωτιά-Agni, τις απεκκρίσεις-mala, που έχει σε ισορροπία τις 5 αισθήσεις*, τα 5 όργανα δράσης* και τον νου, που σώμα, νους και πνεύμα λειτουργούν σε αρμονία, που το είναι ικανοποιημένο με τον εαυτό του, που έχει νοητική ειρήνη και εκτελεί τα καθήκοντα του με καλή διάθεση. 

Σχόλια

τις τρεις βιοενέργειες*-Ντόσας: Βάτα, Πίττα, Κάφα : οι τρεις βιοενέργειες ελέγχουν την φυσική λειτουργία των οργάνων αλλά επηρεάζουν και την ψυχολογική κατάσταση του ατόμου.

την φωτιά-Agni*: η φωτιά είναι ο παράγοντας που είναι υπεύθυνος για την πέψη και τον μεταβολισμό των 7 ιστών-Dhatus: θρεπτικό πλάσμα-Rasa, αίμα-Rakta, μυϊκός ιστός-Mamsa, λιπώδης ιστός-Medas, ιστός οστών-Asthi, ιστός μυελού-Majja , σπέρμα και ωάρια-Shukra

τις 5 αισθήσεις*: όραση, ακοή, όσφρηση, αφή, γεύση.

τα 5 όργανα δράσης*: χέρια, πόδια, στόμα, σεξουαλικά όργανα, πρωκτός.

Όπως βλέπουμε, σύμφωνα με την Αγιουρβέδα, υγεία δεν είναι μόνο η έλλειψη ασθένειας, αλλά η καλή λειτουργία όλων των φυσικών λειτουργιών στο σώμα, η ισορροπημένη λειτουργία των αισθήσεων και των οργάνων δράσης και η νοητική αρμονία, ειρήνη και ικανοποίηση, που προϋποθέτει εναρμόνιση του νου με την πνευματικής μας φύση (Ψυχή, Πνεύμα, Συνειδητότητα).

Βιοενέργειες και ασθένειες

Όλες οι σωματικές και ψυχοσωματικές ασθένειες, οφείλονται στην ανισορροπία αυτών των βιοενεργειών-ντόσας, με πρώτο ως αιτία ασθένειας την  βιοενέργεια Βάτα, δεύτερη την Πίττα και τρίτη την Κάφα. Πρωτεύουσα θέση στην δημιουργία  ασθενειών έχει η ανισορροπία της βιοενέργειας  Βάτα, διότι ανισορροπεί πιο εύκολα από τις άλλες δύο βιοενέργειες και είναι αυτή που ρυθμίζει και την καλή λειτουργία των άλλων δύο. Αιτία όμως των ασθενειών είναι η ανισορροπία οποιοσδήποτε από τις τρεις βιοενέργειες. Υπάρχουν δηλαδή ασθένειες που σχετίζονται με την ανισορροπία του Βάτα ντόσα, με αυτήν του Πίττα και επίσης ασθένειες που σχετίζονται με τον Κάφα. Μπορείτε να βρείτε πίνακες με τις ασθένειες που αντιστοιχούν σε κάθε βιοενέργεια σε βιβλία της Αγιουρβέδα και πιθανότατα στο διαδίκτυο.

Αιτίες ανισορροπίας των βιοενεργειών

Οι βιοενέργειες ανισορροπούν από εξωτερικούς παράγοντες (όπως είναι το κλίμα,  λανθασμένη-υπερβολική-ελλειμματική διατροφή, οι συνθήκες εργασίας, το μολυσμένο περιβάλλον κ.λπ.), από λανθασμένη και υπερβολική χρήση του σώματος (τοξικές ουσίες -τσιγάρο, αλκοόλ κ.λπ., ξενύχτια, υπερβολικές δραστηριότητες -όπως υπερβολική εργασία, πρωταθλητισμός, κ.λπ.), υπερβολική και λανθασμένη χρήση των αισθήσεων, υπερβολικές λανθασμένες αισθητηριακές εντυπώσεις ειδικά σήμερα την εποχή της τεχνολογίας και από ψυχολογικούς παράγοντες (αρνητικά συναισθήματα, καταπιεσμένα συναισθήματα, κάποια έντονη τραυματική ψυχολογική εμπειρία, μια μεγάλη στεναχώρια κ.λπ.). Η ριζική αιτία όλων αυτών είναι η άγνοια, η έλλειψη διάκρισης και γνώσης και τα εγωιστικά ελαττώματα.

Πρώτα λοιπόν ανισορροπούν αυτές οι βιοενέργειες και στην συνέχεια εμφανίζεται η ασθένεια στο φυσικό επίπεδο. Τα πρώτα  συμπτώματα και ενοχλήσεις που νοιώθουμε δείχνουν ότι υπάρχει ανισορροπία σε μία ή παραπάνω από αυτές τις ενέργειες και είναι σημάδια που μας προειδοποιούν να κάνουμε κάτι ώστε να επαναφέρουμε την ισορροπία στις βιοενέργειες για να αποφύγουμε κάποια ασθένεια, αλλά και για να έχουμε ευεξία και ζωτικότητα. Διότι θυμίζω πως υγεία δεν σημαίνει απλά έλλειψη ασθένειας σε κάποιο φυσικό όργανο, αλλά να έχουμε ευεξία και ζωτικότητα στο σώμα και νοητική και συναισθηματική υγεία και αρμονία ώστε κάθε πρωί να ξυπνάμε με όρεξη και καλή διάθεση να ζήσουμε δημιουργικά με χαρά και ικανοποίηση και διάθεση να προσφέρουμε στους συνανθρώπους μας, στα έμβια όντα και γενικά στον κόσμο.

Σχετικά με τα στάδια εξέλιξης των ασθενειών στο σώμα μπορείτε να διαβάσετε, μία περίληψη το άρθρο Ayurveda and disease και αναλυτικά στο άρθρο THE SIX STAGES OF DISEASE ~ by Scott Gerson

Αν δεν γνωρίζουμε τις βιοενέργειες και το πώς να τις διατηρήσουμε σε ισορροπία (που είναι η αυτό που συμβαίνει στην πλειοψηφία της ανθρωπότητας) το αποτέλεσμα είναι να χάνουμε την καλή υγεία (να έχουμε μια εύθραυστη υγεία) ήδη από τα νεαρή μας ηλικία ειδικά αν κάναμε καταχρήσεις, και να καταλήγουμε μετά τα πενήντα αν όχι νωρίτερα με διάφορα προβλήματα υγείας και  κάποιο καλαθάκι φαρμάκων στο σπίτι μας.

Δυστυχώς στην δυτική ιατρική αγνοούν αυτήν την επιστήμη των βιοενεργειών και έτσι αποτυγχάνουν να κατανοήσουν σε βάθος τις αιτίες  και την φύση των ασθενειών, ώστε να προλάβουν τις ασθένειες και με προληπτικά μέτρα, βότανα, τρόπο ζωής και φυσικές μεθόδους να διατηρούν την υγεία των ανθρώπων σε καλό επίπεδο.  

ΟΙ ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

Στις τρεις βασικές ιδιοσυγκρασίες, δηλαδή η Βάτα, ή η Πίττα και η Κάφα, κυριαρχεί η μια από τις τρεις βιοενέργειες

Βάτα ιδιοσυγκρασία

Όταν υπερτερεί καθαρά η αέρινη βιοενέργεια τότε έχουμε την ιδιοσυγκρασία (ή τύπο) Βάτα,  

Πίττα ιδιοσυγκρασία

Όταν επικρατεί η πύρινη βιοενέργεια την ιδιοσυγκρασία (ή τύπο) Πίττα 

Κάφα ιδιοσυγκρασία

Όταν επικρατεί η γήϊνη-νέρινη βιοενέργεια την ιδιοσυγκρασία Κάφα.

Υπάρχουν επίσης οι διπλές ιδιοσυγκρασίες, στις οποίες κυριαρχούν δύο βιοενέργειες. Αυτές είναι  Βάτα-Πίττα, η Πίττα-Κάφα και η Κάφα-Βάτα. 

Υπάρχει και η τριπλή  ιδιοσυγκρασία, Κάφα-Βάτα-Πίττα, στην οποία οι τρεις βιοενέργειες είναι σε ισορροπία, αλλά αυτό συμβαίνει πολύ σπάνια. 

Καμία δεν είναι απαραίτητα καλύτερη ή χειρότερη από τον άλλο. Κάθε μία έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Αυτό που είναι σημαντικό είναι να ζούμε σε αρμονία με την φύση μας και τις δυνατότητες που αυτή έχει.

  

ΒΑΤΑ (ΑΕΡΙΝΗ ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑ)

ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΒΑΤΑ ΤΥΠΟΥ

Βάτα ιδιοσυγκρασία έχουν αυτοί στους οποίους η αέρινη βιοενέργεια υπερτερεί, δηλαδή υπερτερούν τα στοιχεία του αέρα και του αιθέρα. Οι βάτα τύποι  είναι ασυνήθιστα ψηλοί ή κοντοί, αδύνατοι, κοκαλιάρηδες με φλέβες που προεξέχουν και γενικά αδύναμη ανάπτυξη ιστών. Το χρώμα του δέρματός του μπορεί να είναι θαμπό χωρίς λάμψη με πιθανούς καστανούς ή σκούρους δυσχρωματισμούς, με ξηρό ή σκασμένο δέρμα. Τους καταλαμβάνει όρεξη για διάφορα πράγματα, τείνουν να έχουν δυσκοιλιότητα ή σκληρά κόπρανα, έχουν ανεπαρκή ιδρώτα ή διούρηση, είναι μη ανεκτικοί στο κρύο και τον αέρα και αν κι έχουν στιγμιαία ποσά ενέργειας είναι μικρής διάρκειας και αντοχής.

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΒΑΤΑ ΤΥΠΟΥ

Οι τύποι Βάτα είναι νευρικοί, ανυπόμονοι, υπερδραστήριοι, ενθουσιώδεις και μπορεί να υποφέρουν από αϋπνίες ή δυσκολίες στον ύπνο. Είναι ευμετάβλητοι και προσαρμοστικοί με ευαίσθητα και γρήγορα μυαλά και αντανακλαστικά, είναι συχνά ομιλητικοί και μπορούν να είναι αφηρημένοι., έχουν περιέργεια να μάθουν. Τείνουν να είναι ανασφαλείς, φοβισμένοι και ανήσυχοι όταν συναισθηματικά βγαίνουν έξω από την ισορροπία τους, ενοχλούνται εύκολα και έχουν προδιάθεση να ανησυχούν και να στενοχωριούνται. 

ΠΙΤΤΑ (ΠΥΡΙΝΗ ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑ)

ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΙΤΤΑ ΤΥΠΟΥ

Πίττα ιδιοσυγκρασία έχουν αυτοί στους οποίους η πύρινη βιοενέργεια υπερτερεί, δηλαδή υπερτερεί τα στοιχείο της φωτιάς. Οι Πίττα τύποι είναι μεσαίοι ή μετρημένοι στην κατασκευή και στο ύψος με καλούς μύες. Έχουν καλή κυκλοφορία αίματος, έχουν ζεστό και λιπαρό δέρμα, κόκκινο δέρμα με πιθανές κοκκινάδες στο πρόσωπο ή στα μάτια, με ντελικάτα μαλλιά και πιθανό γρήγορο γκριζάρισμα ή φαλάκρα. Έχουν οξεία όρεξη, διψούν πολύ και ιδρώνουν εύκολα. Έχουν υπερβολική διούρηση και συχνά κίτρινα χρωματισμένα κόπρανα ή ούρα. Δεν είναι ανεκτικοί στον ήλιο και τη ζέστη και τείνουν να αιμορραγούν εύκολα. 

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΙΤΤΑ ΤΥΠΟΥ

Οι τύποι Πίττα είναι επιθετικοί, ανταγωνιστικοί, κυριαρχικοί, με αρχηγικές ικανότητες, καλοί ομιλητές και εργατικοί. Είναι αποφασιστικοί, παρατηρητικοί, με αντίληψη, έξυπνοι και έχουν οξεία μνήμη. Τείνουν προς την ευερεθιστικότητα και τον θυμό όταν είναι εκτός συναισθηματικής ισορροπίας και έχουν προδιάθεση για διαφωνίες και συγκρούσεις. 

ΚΑΦΑ (ΓΗΪΝΗ-ΝΕΡΙΝΗ ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑ)

ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΑΦΑ ΤΥΠΟΥ

Κάφα ιδιοσυγκρασία έχουν αυτοί στους οποίους η γήϊνη και νέρινη βιοενέργεια υπερτερεί, δηλαδή υπερτερούν τα στοιχεία της γης και του νερού. Οι κάφα τείνουν προς την παχυσαρκία, έχουν συμπαγή και καλοαναπτυγμένο σκελετό με καλή ανάπτυξη ιστών. Έχουν άσπρο και υγρό δέρμα, άσπρα δόντια, πλούσια μαλλιά με χοντρή τρίχα και μεγάλα μάτια. Έχουν συνεχή όρεξη αλλά χαμηλό μεταβολισμό και είναι μη ανεκτικοί στο κρύο και την υγρασία. Έχουν πλούσιες σωματικές εκκρίσεις και συχνά υπερβολικές βλέννες. Είναι αργοί στην κίνηση και δυσκολεύονται σ’ αυτήν αλλά έχουν μεγάλη αντοχή και γενικά δυνατό ανοσοποιητικό σύστημα. 

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΑΦΑ ΤΥΠΟΥ

Οι τύποι Κάφα είναι ήρεμοι, σταθεροί, αφοσιωμένοι, πιστοί με αργό αλλά αποφασιστικό και σταθερό μυαλό και καλή μνήμη. Μπορεί να υποφέρουν από λήθαργο, έλλειψη κινήτρων ή υπερβολή στον ύπνο. Οι ψυχολογικές τους ανισορροπίες τους οδηγούν στην προσκόλληση, την πλεονεξία και την κατάθλιψη. Μπορούν να είναι κτητικοί ή συναισθηματικοί. 

ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

Πιο εύθραυστη υγεία έχουν από τη φύση τους οι Βάτα τύποι ανθρώπων και πιο γερή οι Κάφα τύποι. Θυμίζω όμως ότι η υγεία μας έχει να κάνει, με το πόσο προσέχουμε την υγεία μας (υγιεινές συνήθειες, διατροφή, άσκηση, κ.λπ.), με την συνειδησιακή μας εξέλιξη και την γκούνα που επικρατεί στον νου, αλλά και καρμικούς παράγοντες. Οι καρμικοί λόγοι βέβαια είναι το αποτέλεσμα των δικών μας επιλογών (συνειδητών και ασυνείδητων ) του παρελθόντος. Οπότε αν θέλουμε ένα ευοίωνο μέλλον (σε υγεία, ευημερία και ευτυχία)  θα πρέπει να προσέχουμε πως ζούμε στο παρόν σε όλα τα επίπεδα (φυσικό, ενεργειακό, συναισθηματικό, νοητικό, την συμπεριφορά μας και τις δράσεις μας). Είμαστε οι δημιουργοί του πεπρωμένου μας και έχουμε την δυνατότητα να δημιουργήσουμε συνειδητά το μέλλον μας.

ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

Κάθε τύπος τείνει προς συγκεκριμένες ασθένειες.

ΒΑΤΑ ΤΥΠΟΙ

Οι τύποι Βάτα τείνουν σε διαταραχές του νευρικού συστήματος, κρίσεις νεύρων, αϋπνίες, αρθριτικά, δυσκοιλιότητα. Οι περισσότερες εκφυλιστικές ασθένειες και ασθένειες των γηρατειών είναι φύσης Βάτα. Η Βάτα έχει τον μεγαλύτερο αριθμό ασθενειών γιατί καθώς το θεμελιώδες από τα βιολογικά συστατικά ανισορροπεί, οδηγεί και σε σημαντικές επιπτώσεις. 

ΠΙΤΤΑ ΤΥΠΟΙ

Οι τύποι Πίττα τείνουν να παρουσιάζουν πυρετό, μολύνσεις, φλεγμονές, υπέρ-τοξικότητα, έλκη, ερεθισμοί δέρματος, αιμορραγίες προβλήματα στο συκώτι. 

ΚΑΦΑ ΤΥΠΟΙ

Οι τύποι Κάφα τείνουν να υποφέρουν από κρυώματα, γρίπη, βρογχίτιδα, πνευμονία και ασθένειες από οιδήματα και υπερβολικά υγρά. Αν και κάθε τύπος μπορεί να πάθει οποιαδήποτε ασθένεια, κάθε ένας τείνει περισσότερο προς ασθένειες της ίδιας ποιότητας με την βιολογική του σύσταση. Όταν μια από τις βιολογικές ιδιοσυγκρασίες είναι πολύ υψηλή μπορεί να καταστρέψει όλες τις άλλες. Για παράδειγμα, υψηλή Κάφα μπορεί να επιβαρύνει και να φράξει τα κανάλια και τα νεύρα και να προκαλέσει επιληψία ή εμφράγματα σαν αποτέλεσμα διαταραχής της Βάτα. 

Επίλογος

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε την προσωπική μας σύσταση και να ξέρουμε πώς να λειτουργήσουμε με αυτήν. Η Αγιουρβέδα υπαγορεύει δίαιτα, βότανα και στυλ ζωής ανάλογα με την περίσταση. Γενικά όλοι μπορούμε να τα καταφέρουμε με ένα “σαττβικό” στυλ ζωής, με αγνή, φυσική χορτοφαγική διατροφή, ειρηνική, ευσπλαχνική και ανθρωπιστική διαβίωση. Όταν διαταράσσεται η ισορροπία μας, θα πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά την διατροφή μας και τα βότανα ανάλογα με την διαταραγμένη ιδιοσυγκρασία. Γι αυτό θα πρέπει να συμβουλευτούμε έναν Αγιουρβεδικό θεραπευτή ή γιατρό..

Υπάρχουν επίσης στη ελληνική αγορά (αλλά μπορεί να τα βρείτε πολύ εύκολα και πολύ φθηνά πλέον και στο διαδίκτυο) Αγιουρβεδικά βότανα και φόρμουλες βοτάνων που μπορείτε να χρησιμοποιείστε για να λύσετε θέματα υγείας που δεν λύνονται με τα συμβατικά φάρμακα, ή σε περιπτώσεις που τα συμβατικά είναι απαραίτητα να τα χρησιμοποιήσετε παράλληλα με αυτά.

Μπορείτε να κάνετε επίσης μασάζ με Αγιουρβεδικά  λάδια μόνοι σας ή να πάτε σε κάποιον ειδικό Αγιουρβεδικό μασέρ, όπως επίσης να κάνετε και άλλες φυσικές Αγιουρβεδικές θεραπείες για αποτοξίνωση με κύρια την Παντσακάρμα (αυτές  γίνονται σε ειδικές Αγιουρβεδικές κλινικές) δεν γνωρίζω αν υπάρχουν στην Ελλάδα. Μπορείτε να ψάξετε στο διαδίκτυο. 

Τέλος σας συνιστώ ανεπιφύλακτα να συμβουλευτείτε κάποιον Αγιουρβεδικό γιατρό. Στην Ελλάδα τον μόνο που ξέρω και τον θεωρώ εξαίρετο, είναι ο Κωστόπουλος Νικόλαος, τον οποίο είχα την τύχει να συναντήσω πριν 15 χρόνια και να με βοηθήσει σε προβλήματα υγείας που είχα εκείνη την περίοδο.

~~~

Βιβλία

Υπάρχουν πλέον αρκετά βιβλία που κυκλοφορούν στα Ελληνικά σχετικά με τις βασικές αρχές της Αγιουρβέδα, τις βιοενέργειες-Ντόσας και την θεραπεία τους. Μπορείτε έτσι να πάρετε τις βασικές γνώσεις για να έχετε μια βαθύτερη κατανόηση της υγείας. Μπορείτε επίσης να βρείτε πολλές πλέον ιστοσελίδες σχετικά με την Αγιουρβέδα στο διαδίκτυο, στα αγγλικά βέβαια και στα Ισπανικά.

Προτείνω να  διαβάστε το βιβλίο,  Αγιουρβέδα Η  Ιατρική της Φύσης του Dr. David Frawley, 

Ayurveda and disease

Ayurveda and disease

Ayurveda is applicable to every living thing, as implied by its name, the science of life. Vedic sciences attribute life to air, wind, fire, the earth, planets, stars, etc., where all are thought to possess conscience like living beings.

Charaka, says,

"Man is the epitome of the universe. Within man, there is as much diversity as in the world outside. Similarly, the outside world is as diverse as human beings themselves."

In other words, all human beings are a living microcosm of the universe and the universe is a living macrocosm of human beings.

Disease prevention

According to the classical ayurvedic texts, an important part of disease prevention addresses balanced diet and lifestyle, right use of physical, mental and sensory activities, seasonal routines, daily routines and spiritual activities.

There are basically five types of treatment

1.    Disease prevention

2.    Diagnostics

3.    Panchakarma

4.    Yoga

5.    Spiritual Ayurveda

Each of them has its benefits and should be applied according to your needs.

Ayurveda elaborates a six stage process of disease manifestation called shad kriya kal, in which detection and complication comprise the last two phases. Knowledge of the first four stages is unique to Ayurveda and permits the recognition and elimination of disease long before it progresses into clearly differentiated clinical symptoms. Ama's toxicity and the dosha's mobility constitute the key components in the disease process

Unlike the Western view on medical treatments, Ayurvedic treatment already starts in the early stages of the disease and is much more efficient than in a later stage.

                     Ayurveda distinguishes six stages in the development of a disease:

1- Stages of Accumulation (Sanchaya)

Illness begins in one of the three main dosha sites: stomach (Kapha), small intestine (Pitta), or the colon (Vayu). Excess Kapha in the stomach creates a blockage in the system that leads to lassitude, heaviness, pallor, bloating, and indigestion. Pitta accumulation creates burning sensation, fever, hyperacidity, bitter taste in the mouth, and anger. Excess Vayu created gas, distention, constipation, dryness, fear, fatigue, insomnia, and the desire for warm things.  The value of monitoring these experiences within one’s body and mind leads to the earliest detection of an imbalance, while it is still in its hidden or incubatory stages.

2-  Stage of  Aggravation (Prakop)

As the imbalanced elements (humors) continue to increase, the symptoms mentioned above become more aggravated and will be noticed in other parts of the body as well.   Kapha aggravation causes a loss of appetite, indigestion, nausea, excess saliva, heaviness in the heart and head, and over sleeping. The aggravated Pitta experience is one of increased acidity, burning sensation in the abdomen, lowered vitality or insomnia.  Vata aggravation results in pain and spasm in the abdomen, gas and rumbling in the bowels, and light headedness. 

3- Stage of Migration (Prasar)

Prasar literally means “to leave and spread.” Once the origin site is full with the excess humor, it will begin to overflow into the rest of the body, using different channels of transportation. The path of the overflow begins in the gastro-intestinal tract, then moves into the plasma and blood. Then the humors begin to seep into the organs, dhatus (tissue element), and malas (waste). Simultaneously, the symptoms at the origin site continue to grow worse. 

4- Stage of Augmentation (Sthan Samshrya)

This is “taking shelter in a place.” The Doshas (humors) will move to wherever a weak site exists in the body. This is where and when specific disease begin to develop. Healing is still simple, even at this fourth stage of illness. 

5- Stage of Manifestation (Vyakta)

Vyakt, “that which can be seen.” This is the first stage of the development of illness for which western science can detect signs of disease. Here, disease become fully developed, showing signs of clinical features. Names are given to imbalances of the humors, such as cancer, bronchitis, arthritis, etc.

6-  Stage of Complication (Bheda)

The last stage, Bheda means differentiation. The symptoms become clear enough so that the elemental cause may be determined. While stage five confirms general diagnosis, stage six confirms differential diagnosis. This phase is characterised by severe impairment of dhatus function and serious damage to the shrotas (channels).

     Ancient methods of diagnosis                             

               Pulse diagnosis - 

“taking your pulse is more than counting the beats.” The health of the entire body may be determined from the pulse, including the balance of dosha. 

        Tongue diagnosis—

the organ of taste and speech, the tongue,  corresponds to different organs of the body, hence a blemish on the tongue can determine which organ of the body is out of balance 

        Face diagnosis –

disorder and disease are manifested on the face, rightly calling it the “mirror of the mind.”

        Lip diagnosis –

Similarly, the condition of the lips may indicate the condition of certain physical organs and their functions. For instance, lips are examined for whether they are pale, parched, shrivelled, dry and rough, blue, black or yellow, with inflammatory patches, or with brown spots reflect body imbalances

        Nail diagnosis –

      Like the lips, the coloration of the nails reflect doshic imbalances

        Eye diagnosis –

The examination of the eyes, as with the lips and nails, may also reflect potential doshic imbalance. Excessive blinking indicates nervousness, anxiety or fear; drooping upper eyelid indicates a sense of insecurity, fear or lack of confidence; different colourations indicate different lack of proportions -- ALL are vata imbalances


Peace  love  harmony

Om! The Three Doshas (Bioenergies: Vata-Pitta-Kapha)

Scott Gerson M.D., Ph.D. (Ayurveda)     

The Three Doshas
The three Bioenergies
 Vata-Pitta-Kapha

The Five Elements

Everything in the universe is made up of combinations of the Five Elements (Pancha Mahabhutas). This includes the human being which also acquires a soul or spirit. These five elements are known as:

• ·         Space or Akasha
• ·         Air or Vayu
• ·         Fire or Tejas
• ·         Water or Apa
• ·         Earth or Prithvi

These five elements, it should be understood, derive from and are expressions of an unmanifest and undifferentiated Creative Principle, which is One. These five elements are to be understood in a material sense as well as a subtle sense. By earth we are to understand not only the terrain of our planet or the iron in our red blood cells and spleen, but also the quality of steadfastness of mind, strength of one’s moral fiber, one’s slow and quiet undeterred advancement towards a goal, and the resistance to the manifestations of others. By water we mean to imply the cohesive aspects of reality which flows into and holds things together, perfectly and simply witnessed in the ubiquitous H20 molecule. And the other elements too were intended by the ancient vaidyas (physicians) to communicate the essential universal principle inherent in a particular element. By fire we mean the universal force in nature that produces heat and radiates light; it is our passion to pursue despite obstacles and delays; it is what burns away the cloak of ignorance (avidya) and allows the Truth to shine with brilliance. Fire removes doubt from the mother-substance of human heart and replaces it with joy. Air is that transparent, rarefied, kinetic force which sets the universe in motion; it moves the blood through the vessels, wastes from the body, thoughts through the mind; it moves the birds to warmer climates in winter, it moves the planets around their suns. Space is the subtlest of all elements which is everywhere and touches everything; in the mind it is the vessel which receives all impressions, in the heart space accepts love; space is receptivity and non-resistance to what is true.

Thus these Five Subtle Elements (Pancha Mahabhutas) form the basis for all things found in the material creation, from a grain of sand to the complex physiology of every human being. Balancing these elements in just the right way for each unique individual is the key to maintaining health and treating disease should it arise, whether it be physical, mental, or spiritual.

The Tridosha

The five elements can be seen to exist in the material universe at all scales both organic and inorganic, from peas to planets. When they enter into the biology of a living organism, man for example, they acquire a biological form. This means that the five elements are coded into three biological forces which govern all life processes. These three forces are known as the three doshas, or simply thetridosha.. The tridosha regulates every physiological and psychological process in the living organism. The interplay among them determines the qualities and conditions of the individual. A harmonious state of the three doshas creates balance and health; an imbalance, which might be an excess (vrddhi) or deficiency (ksaya), manifests as a sign or symptom of disease. 

The three doshas are known as Vata, Pitta , and Kapha.

You can think of these three doshas as fundamental biological energies which regulate all the life processes of an individual. And as we will discuss later, although all individuals are made up of these same three energies, we all have them in unique proportions. The doshas obtain their qualities by virtue of their elemental composition as we can see in the simple diagram below.

Each of the three doshas is composed of two elements as shown here:

Elements Composing The Tridosha

Vata
Space (Akasha)
Air (Vayu)

Pitta
Fire (Tejas)
Water (Apa)

Kapha
Water (Apa)
Earth (Prithvi)

 Thus, Vata is composed of space and air, Pitta of fire and water, and Kapha of water and earth.. Vata dosha has the mobility and quickness of space and air; Pitta dosha the metabolic qualities of fire and water; Kapha dosha the stability and solidity of water and earth. Interestingly, the Sanskrit entomology of the word dosha gives it the meaning of “blemish, that which darkens”. This alerts us to the fact that when in balance these force are life-supporting but when imbalanced they are the agents of disease and misery.

More Insights on The Tridosha 

Doshas are of two varieties: saririka (bodily) and manasika (psychological, of the mind). This is often a point of great confusion in Ayurvedic circles. Let’s look at these two types of doshas more closely. The saririka doshas are Vata, Pitta and Kapha. They are what we mean when we use the term “tridosha”. They are material in form, yet can manifest in aspects of mind as well. Generally, they are intimately connected to physical activities. The manasika doshas are Rajas, Tamas, and Sattva.. These are often referred to as the three gunas, or three qualities, of the mind. Manasika doshas have reference only to the mind and mental activities.

An intimate inter-relationship exists between these two types of doshas. In fact, according to Charaka, derangements in one arena is always accompanied by changes in the other (Charaka Samhita, Sarirasthana 4,35-36.).

However, greater importance is attributed to the tridosha (bodily doshas: Vata, Pitta, and Kapha) as the primary causative agents of disease. For every individual, each dosha has a unique quantity (pramana), quality (guna), and action (karma) in the physiology. Equipoise of these three attributes with respect to an individual engenders health. When this balance is disturbed through indulgence in foods and habits which are similar in nature to a specific dosha, this causes vriddhi--increase--in that dosha; food and habits of a dissimilar nature to that dosha will likewise cause its kasaya, or decrease. This is the Ayurvedic doctrine of “like increases like”.

Thus if you are cold and you drink iced water or eat ice cream, you will become colder; similarly if you are hot and you consume cayenne peppers or other pungent tastes, you will become hotter. Or if you are dry and you spend a long period of time in a strong wind, you will lose more moisture due to evaporation and become drier.

If these examples seem simple and common sense, then you have learned an important feature of Ayurvedic wisdom: its always simple and intuitive.

Vata Dosha

The term vata stems from a Sanskrit word "vaayu" which means “that which moves things”; it is sometimes translated as wind. It is composed of the elements space and air--the lightest and subtlest of the five elements. It is considered in some ways to be the most influential of the three doshas because it is the moving force behind the other two doshas, which are incapable of movement without it. Vata dosha is responsible for all the somatic activities and sensations. It is the intelligence which channels perceptions (temperature, pressure, sweetness, lightening, violin music, etc.) through the appropriate sensory organs, converts them into internal psychological events, and then orchestrates the appropriate response via the organs of action. it is responsible for all movements in the mind and body: the movement of air in and out of the lungs, the flow of blood through the circulatory system, nutrients through the alimentary tract, and thoughts through the mind. Vata promotes a healthy balance between the thought and emotion and gives rise to creativity, activity and clear comprehension.

Because, among other functions, Vata regulates the nervous processes involved with movement, thoughts, emotions, eating, drinking, elimination, and our general functioning, its disturbance can often have far-reaching consequences.

Here is a table which summarizes the manifestations of a balanced or unbalanced (excessive) Vata dosha:

Effects of Vata Dosha

Effect of Balanced Vata	Effect of Unbalanced (Excess)Vata
Proper coordination of all body functions	Body functions impaired or disorganized.
Normal movements associated with eating, digestion, and elimination	Movements for eating, digestion, and elimination disturbed (bloating, constipation, gas)
Mental activity controlled and precise	Mental agitation, confusion; impaired memory
Control of the organs of perception and the organs of action	Perception and action are inappropriate; senses are dulled; responses untimely
Stimulation of digestive juices	Deficiency of the digestive juices
Desire to lead an active life; vitality, curiosity and natural interest	Loss of energy and joy for life
Normal drying of occasional mucous discharges	Persistent bodily discharges
Normal respiratory function	Shortness of breath, dry cough, disturbance in respiratory movements
Normal sleep pattern	Insomnia, light or interrupted sleep
Excellent energy level	Non-specific fatigue, anxiety, worry, cold-intolerance, depletion of Life Force

Pitta Dosha

The term pitta comes from the Sanskrit word pinj meaning “to shine” (according to Sir Monier-Williams its exact entomology is a mystery). It carries the meaning of “that which digests” and is associated with the idea of being yellow-tinged or bilious. In its widest sense, Paittika digestive function includes all chemical and metabolic transformations in the body as well as processes which promote heat production (i.e. conversion of iodine to triiodotyrosine in the thyroid gland). Pitta also governs our ability to digest ideas and impressions and to therefore perceive the true nature of reality. It stimulates the intellect and creates enthusiasm and determination.

Pitta is often regarded as the “fire” within the body. Think of it as the energy stored in the chemical bonds of all the organic substances which make us up: its encoded in our hormones, enzymes, organic acids, and neurotransmitters. Charaka Samhita, an ancient Ayurvedic text, teaches that pitta functions in digestion, heat production, providing color to the blood, vision, and skin luster.

Here is a table which summarizes the manifestations of a balanced or unbalanced (excessive) Pitta dosha:

Effects of Pitta Dosha

Effect of Balanced Pitta	Effect of Unbalanced (Excess)Pitta
Strong and complete digestion	Incomplete digestion; poor differentiation between nutrients and wastes
Normal heat and thirst mechanisms	Irregular body temperature, disturbed perspiration, unregulated fluid intake
Excellent vision	Impaired vision
Good complexion; healthy facial tone and coloration	Variable, blotchy skin color, inflamed; unhealthy appearance
Hair lustrous and usually slightly wavy	Irritable, anxious, driven, obsessed
Courageous, cheerful, focused	Loss of energy and joy for life
Stimulated, open intellect	Dullness of reasoning faculty
Steadfast concentration on the truth; disciplined, responsible	Spiritually impoverished
Efficient assimilation of foods	Heartburn, peptic ulcer, irritable bowels, hemorrhoids, diarrhea, alcoholism

Kapha Dosha

The term kapha derives from the Sanskrit word "shlish" which means “that which holds things together; to embrace; coherent”. In fact, one of the other designations for kapha appearing in some of the older literature is shleshma.. It is the force which provides structure to everything from an individual atom or cell to the sturdy musculoskeletal frame. It gives strength, stability, and endurance--both physical and psychological--and promotes human emotions and capacities such as love, compassion, empathy, understanding, forgiveness, loyalty and patience. One very important function of Kapha dosha in the human body is that it governs immunity and resistance against disease; it’s energy promotes self-healing and the ongoing processes of self-repairs of which we are largely unaware. Where Vata and Pitta effects become active in the body, Kapha acts to limit and control these two forces and prevent their excessive activity. The two mahabhutas which compose Kapha are water and earth. Together, these two prototypical elements form the fundamental protoplasm of life. Kapha imparts mind-body-spirit stability and resilience. It is the anabolic force in the body which governs the formation of neuropeptides, stomach linings, and all new cells and tissues of the body which are constantly being destroyed and re-created.

Here is a table which summarizes the manifestations of balanced and unbalanced (excessive) kapha dosha:

Effects of Kapha Dosha

Effect of Balanced Kapha	Effect of Unbalanced (Excess)Kapha
Excellent nutritional status; firm musculature, strong bones	Poor nutritional status, flabby, fatigued
Adequate moisture and lubrication throughout the body	Dry; decreased mucous and saliva
Well-knit joints	Loose joints, prone to sprains
Stable, compact, and strong physique	Soft and weakened physique; obese
Sexual potency, strong immunity	Sexual impotency, sedentary, diminished immunity
Calm, forgiving, understanding, patient	Intolerant, insecure, jealous, rude
Strong digestion, regular appetite	Slow digestion, appetite unregulated
Physiological amounts of respiratory moisture	Excess mucous production

Peace  love  harmony